Κακώσεις στο Γόνατο: Αίτια και πρόληψη

κακωσεις στο γονατο

Το γόνατο αποτελείται από πολλές σημαντικές δομές, οι οποίες μπορεί να υποστούν κάκωση. Οι πιο συνηθισμένες κακώσεις στο γόνατο περιλαμβάνουν κατάγματα γύρω από το γόνατο, εξάρθρωση και ρήξεις μαλακών ιστών, όπως οι σύνδεσμοι.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι τραυματισμοί περιλαμβάνουν περισσότερες από μία δομές στο γόνατο, όπως π.χ. ταυτόχρονη ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου και ρήξη μηνίσκου ή έσω πλάγιου συνδέσμου.

Ο πόνος και το πρήξιμο είναι τα πιο κοινά συμπτώματα τραυματισμού στο γόνατο. Κάποιοι προκαλούν απώλεια του εύρους κίνησης της άρθρωσης, αστάθεια ή την αίσθηση ότι το γόνατό σας «χάνεται».

Συνήθεις κακώσεις στο γόνατο

Κατάγματα

Τα πιο συχνά κατάγματα στο γόνατο αφορούν στην επιγονατίδα ή την κοίλη επιφάνεια. Τα περισσότερα οφείλονται σε τραύματα μεγάλης κρούσης, όπως πτώση ή ένα τροχαίο ατύχημα. Ασθενείς με υποκείμενη οστεοπόρωση μπορεί να υποστούν κάταγμα στο γόνατο απλά πατώντας με λάθος τρόπο ή σκοντάφτοντας.

Ρήξη πρόσθιου χιαστού

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος παρέχει κρίσιμη σταθερότητα στην άρθρωση του γόνατος. Η ρήξη του συνιστά σοβαρό τραυματισμό και μπορεί να απαιτεί χειρουργική επέμβαση. Οι αθλητές που συμμετέχουν σε αθλήματα επαφής, τα οποία περιλαμβάνουν έντονες επιταχύνσεις κι επιβαρύνσεις, όπως το ποδόσφαιρο ή η καλαθοσφαίριση, είναι επιρρεπείς σε αυτόν τον τραυματισμό. Ωστόσο, η ρήξη μπορεί να προκληθεί ως συνέπεια πτώσης, σύγκρουσης ή απότομης αλλαγής κατεύθυνσης της κίνησης.

Εξάρθρωση

Η εξάρθρωση συμβαίνει όταν τα οστά του γόνατος είναι εκτός της σωστής τοποθέτησης και ευθυγράμμισής τους. Μπορεί να προκληθεί έπειτα από άσκηση έντονης πίεσης ως συνέπεια εργατικού ή τροχαίου ατυχήματος, πτώσεως ή αθλημάτων επαφής. Αν το εξάρθρημα συμβεί κατά τη διάρκεια κάποιας αθλητικής δραστηριότητας, ο αθλητής πέφτει αμέσως κάτω με πολύ έντονο πόνο και το γόνατό του είναι εμφανώς παραμορφωμένο. Τις περισσότερες φορές η επιγονατίδα επανέρχεται στην φυσιολογική της θέση, με την έκταση του γόνατος. Η θεραπεία του εξαρθρήματος είναι συντηρητική, με την εφαρμογή νάρθηκα για λίγες εβδομάδες, ακινητοποίηση του γόνατος και στη συνέχεια με ασκήσεις ενδυνάμωσης. Η συνολική διάρκεια αποκατάστασης μπορεί να φτάσει τους 3 μήνες.

Ρήξη μηνίσκου

Οι μηνίσκοι απορροφούν τους κραδασμούς που υφίσταται το γόνατο και μοιράζουν ισομερώς τα φορτία του σώματος σε όλη την επιφάνεια της άρθρωσης. Η ρήξη των μηνίσκων μπορεί να προκληθεί από την απότομη άσκηση πίεσης, π.χ. κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων ή ως συνέπεια φυσιολογικού εκφυλισμού, λόγω της γήρανσης.

Ρήξη τενόντων

Οι τένοντες είναι μαλακοί ιστοί που συνδέουν τους μύες με τα οστά. Στο γόνατο, ένας κοινός τένοντας που τραυματίζεται είναι ο επιγονατιδικός. Δεν είναι ασυνήθιστο για έναν αθλητή ή ένα μεσήλικα που εμπλέκεται σε σωματικές δραστηριότητες να υπερφορτώσει τους τένοντές του με συνέπεια τη ρήξη τους. Η άμεση πρόσκρουση από πτώση ή κάποιο χτύπημα μπορεί επίσης να προκαλέσει ρήξη τένοντα.

Χονδροπάθεια Γόνατος

Η χονδροπάθεια χαρακτηρίζεται από μαλάκυνση και διάβρωση του χόνδρου των αρθρώσεων. Στα συμπτώματα συγκαταλέγεται ο πόνος, η συλλογή υγρού στο γόνατο κι επομένως η δυσλειτουργία της άρθρωσης. Εκδηλώνεται κυρίως στις ηλικίες 15-40 χρόνων, ενώ οι γυναίκες είναι εμφανώς πιο επιρρεπείς από τους άνδρες να εμφανίσουν την πάθηση, με αναλογία που φτάνει τις 3:1. Η διάγνωση γίνεται με μία σωστή κλινική εξέταση και μια απλή ακτινογραφία, ενώ η θεραπεία αν τα συμπτώματα είναι ήπια, επιτυγχάνεται με ασκήσεις αποθεραπείας, αντιφλεγμονώδη, κι αν ο ορθοπαιδικός το κρίνει απαραίτητο, με ενδοαρθρικές εγχύσεις σκευασμάτων υαλουρονικού οξέος και αυτόλογων αυξητικών παραγόντων. Αν όμως οι περιπτώσεις είναι βαριές προτείνεται η αρθροσκοπική αντιμετώπιση για να αποφευχθεί η ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας.

Πώς να αποφύγω τις κακώσεις στο γόνατο

Η πιθανότητα ενός τραυματισμού στο γόνατο μπορεί να μειωθεί με διάφορους τρόπους, όπως:

Χαμηλό βάρος. Η διατήρηση του βάρους σε χαμηλά επίπεδα μεταφράζεται σε μικρότερη επιβάρυνση για το γόνατο κι επομένως μικρότερη πιθανότητα τραυματισμού.

Διατάσεις / ενδυνάμωση μυών. Πολλές κακώσεις στο γόνατο προκαλούνται ως συνέπεια ελλιπούς προθέρμανσης πριν από άσκηση ή εξ αιτίας ανισορροπιών στο μυϊκό σύστημα. Οι διατάσεις και οι ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης, ιδιαίτερα των τετρακέφαλων, μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη τραυματισμών.

Άσκηση με σύνεση. Εάν έχετε χρόνιο πόνο στο γόνατο, περιορίσετε τα αθλήματα επαφής ή τις υψηλής έντασης δραστηριότητες. Μια καλή επιλογή για άσκηση είναι η κολύμβηση.

Ακούστε το σώμα σας. Ό, τι κι αν κάνετε, σεβαστείτε και ακούστε το σώμα σας. Αν βιώνετε πόνο, αλλάξτε αυτό που κάνετε. Αν είστε κουρασμένοι, σταματήστε.

Προστατέψτε το γόνατο. Η κατάλληλη προστασία, π.χ. χρήση επιγονατίδων, κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων  μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή τραυματισμών στο γόνατο.