Όλες οι κατηγορίες άρθρων:
Οστεοπόρωση: Όχι στο κάπνισμα, με μέτρο ο καφές.

Οστεοπόρωση: Όχι στο κάπνισμα, με μέτρο ο καφές.

Δύο από τις πιο διαδεδομένες συνήθειες των Ελλήνων, το κάπνισμα και η κατανάλωση καφέ, αποτελούν παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση της οστεοπόρωσης, μιας επικίνδυνης ασθένειας που καθιστά τα οστά αδύναμα, εύθραυστα κι ευπαθή σε κατάγματα και η οποία αφορά όχι μόνο γυναίκες, όπως πιστεύεται ευρέως, αλλά και τους άνδρες.

Το κάπνισμα όχι μόνο βλάπτει την καρδιαγγειακή υγεία και αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, αλλά θέτει σε κίνδυνο και την υγεία των οστών.

Πολλές μελέτες έχουν δείξει άμεση σχέση μεταξύ του καπνίσματος και της μειωμένης οστικής πυκνότητας. Είναι δε τόσο ισχυρά τα αποδεικτικά στοιχεία που συνδέουν το κάπνισμα με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος, ώστε να περιλαμβάνεται μεταξύ των επιστημονικά επικυρωμένων παραγόντων κινδύνου στο FRAX®, το εργαλείο αξιολόγησης κινδύνου κατάγματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Ειδικότερα, σειρά επιστημονικών μελετών έχουν δείξει ότι:

  • Όσο περισσότερο καπνίζετε, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος κατάγματος σε προχωρημένη ηλικία.
  • Οι μεγαλύτερης ηλικίας γυναίκες και άνδρες καπνιστές παρουσιάζουν σημαντική απώλεια οστικής μάζας.
  • Η επούλωση των καταγμάτων σε καπνιστές απαιτεί περισσότερο χρόνο και εμφανίζει περισσότερες επιπλοκές.
  • Το παθητικό κάπνισμα σε νεαρή ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης χαμηλής οστικής μάζας αργότερα στη ζωή.
  • Οι γυναίκες που καπνίζουν τείνουν να παράγουν λιγότερα οιστρογόνα και να βιώνουν την εμμηνόπαυση νωρίτερα, με συνέπεια αυξημένη απώλεια οστικής μάζας.

Η ισχυρότερη απόδειξη των επιπτώσεων του καπνίσματος στη μείωση της οστικής πυκνότητας προέρχεται από μια μελέτη ορόσημο που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περίπου ένα στα οκτώ κατάγματα ισχίου μπορεί να προκύψει από το κάπνισμα τσιγάρων.

Ο κίνδυνος κατάγματος ισχίου μεταξύ των καπνιστών σε σύγκριση με τους μη καπνιστές αποδείχθηκε μεγαλύτερος σε όλες τις ηλικίες και κλιμακώνεται από 17% περισσότερο κατά την ηλικία των 60 μέχρι και 71% περισσότερο στην ηλικία των 80 ετών!

Μάλιστα, οι άνδρες καπνιστές μπορεί να διατρέχουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο από τις γυναίκες, με μια πρόσφατη μελέτη να διαπιστώνει σημαντικό κίνδυνο για κατάγματα στη σπονδυλική στήλη.

Ο λόγος είναι ότι νικοτίνη και άλλες τοξικές ουσίες στα τσιγάρα έχουν επιπτώσεις, όπως:

  • Μείωση της παροχής αίματος στα οστά.
  • Η επιβράδυνση της παραγωγής κυττάρων που σχηματίζουν οστά.
  • Μείωση της απορρόφησης του ασβεστίου από τη διατροφή.

Δύο ως τρία φλιτζάνια

Την ίδια ώρα, ένας άλλος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση οστεοπόρωσης είναι η υπερβολική κατανάλωση καφέ, καθώς η καφεΐνη απορροφά το ασβέστιο από τα οστά. Πρόσφατες μελέτες σε Ευρώπη και ΗΠΑ, με πιο πρόσφατη μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2017 στο έγκυρο περιοδικό,  Food and Chemical Toxicology, έδειξαν ότι η κατανάλωση καφέ έχει μικρότερη επίδραση στην υγεία των οστών ηλικιωμένων ενηλίκων που είναι γενικά υγιείς και διατηρούν υψηλά επίπεδα ασβεστίου στον οργανισμό τους.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις ατόμων με οστεοπόρωση και εν γένει αδύναμα οστά, το δημοφιλέστερο ρόφημα στον πλανήτη μπορεί να αποτελέσει δυνητική απειλή. Γι’ αυτό, σε διεθνές επίπεδο συνίσταται η κατανάλωση καφέ να μην υπερβαίνει τα δύο με τρία φλιτζάνια καφέ ημερησίως, ειδικά αν δεν συνοδεύεται από διατροφή πλούσια σε ασβέστιο.