Νυχτερινός πόνος στον ώμο: γιατί πονάει τη νύχτα και τι να κάνετε

Δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος. Συνήθως ευθύνονται αρκετοί παράγοντες μαζί. Όταν ο ώμος μένει ακίνητος για ώρα, αλλάζει η ροή του αίματος στους τένοντες και στον θύλακο, ενώ τα υγρά της φλεγμονής, που μέσα στην ημέρα κυκλοφορούν με την κίνηση, μαζεύονται στην άρθρωση και αυξάνουν το πρήξιμο και τον πόνο. Την ίδια ώρα, η κορτιζόλη, η φυσική αντιφλεγμονώδης ορμόνη του σώματος, πέφτει στα χαμηλότερα επίπεδά της τη νύχτα, οπότε η φλεγμονή γίνεται πιο αισθητή.

Ρόλο παίζει και η στάση του ύπνου. Όταν είστε ξαπλωμένοι, το βάρος του σώματος και η βαρύτητα πιέζουν τους ήδη ερεθισμένους ιστούς: αν κοιμηθείτε πάνω στον ώμο που πονάει τον πιέζετε απευθείας, ενώ αν γυρίσετε στην άλλη πλευρά ο ώμος μένει χωρίς στήριξη και οι τένοντες τεντώνονται. Επιπλέον, ξαπλωμένοι και με τους μύες χαλαρούς, ο χώρος κάτω από το ακρώμιο μικραίνει και οι τένοντες του στροφικού πετάλου πιέζονται περισσότερο. Τέλος, μέσα στην ησυχία της νύχτας, χωρίς τις δραστηριότητες της ημέρας να αποσπούν την προσοχή, ο ίδιος πόνος γίνεται πιο έντονα αισθητός.

Ο νυχτερινός πόνος στον ώμο είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση από μόνος του. Πίσω του κρύβονται συνήθως παθήσεις που σχετίζονται με φλεγμονή ή με φθορά.

Η πιο συχνή ομάδα είναι οι φλεγμονώδεις καταστάσεις. Στο σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου οι τένοντες του στροφικού πετάλου ερεθίζονται και πιέζονται κάτω από το ακρώμιο, με τον πόνο να χειροτερεύει τη νύχτα και όταν σηκώνετε το χέρι ψηλά. Η τενοντοπάθεια ή ρήξη του στροφικού πετάλου, δηλαδή φθορά ή ρήξη των τενόντων που κινούν και σταθεροποιούν τον ώμο, δίνει νυχτερινό πόνο μαζί με αδυναμία στο σήκωμα του χεριού. Η θυλακίτιδα, η φλεγμονή του μικρού σάκου που μειώνει τις τριβές μέσα στην άρθρωση, και η ασβεστοποιός τενοντίτιδα, με εναποθέσεις ασβεστίου στους τένοντες, προκαλούν επίσης έντονο πόνο που εντείνεται όταν ξαπλώνετε.

Μια δεύτερη ομάδα σχετίζεται με φθορά ή δυσκαμψία. Ο παγωμένος ώμος (συμφυτική θυλακίτιδα) φέρνει σταδιακή δυσκαμψία και πόνο, καθώς ο αρθρικός θύλακος παχύνεται και συρρικνώνεται, και συχνά ενοχλεί ιδιαίτερα τη νύχτα. Η οστεοαρθρίτιδα του ώμου, η φθορά του χόνδρου στην κύρια ή στην ακρωμιοκλειδική άρθρωση, δίνει πόνο και δυσκολία στην κίνηση. Τέλος, ο πόνος μπορεί να μην ξεκινά καν από τον ώμο: προβλήματα στον αυχένα μπορούν να δώσουν πόνο που αντανακλά στον ώμο και ενοχλεί τη νύχτα.

Ο νυχτερινός πόνος στον ώμο σπάνια εμφανίζεται μόνος του. Συχνά τον συνοδεύουν αδυναμία ή δυσκολία να σηκώσετε το χέρι, μειωμένο εύρος κίνησης και δυσκαμψία, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο χέρι, πρήξιμο, ερυθρότητα ή θερμότητα γύρω από τον ώμο, ακόμη και ήχοι τύπου «κλικ» ή κριγμός κατά την κίνηση. Αυτά τα συνοδά συμπτώματα δεν είναι λεπτομέρειες: βοηθούν τον γιατρό να καταλάβει ποια είναι η αιτία.

Ορισμένες απλές αλλαγές μπορούν να μειώσουν την ενόχληση και να σας βοηθήσουν να κοιμηθείτε καλύτερα. Δεν θεραπεύουν την αιτία, ανακουφίζουν όμως τα συμπτώματα. Προσπαθήστε να μην κοιμάστε πάνω στον ώμο που πονάει και προτιμήστε ύπνο ανάσκελα ή στην υγιή πλευρά, στηρίζοντας το χέρι που πονάει σε ένα μαξιλάρι ώστε να μην μένει μετέωρο. Βοηθά συχνά να έχετε το πάνω μέρος του σώματος ελαφρώς ανασηκωμένο, με μαξιλάρια ή ρυθμιζόμενο κρεβάτι. Πριν τον ύπνο, κάντε ήπιες διατάσεις για να χαλαρώσουν οι σφιγμένοι μύες γύρω από τον ώμο και δοκιμάστε παγοθεραπεία για τη φλεγμονή ή θερμό επίθεμα για τη δυσκαμψία, για 15 έως 20 λεπτά. Ποτέ μην αποκοιμιέστε με πάγο ή θερμό επίθεμα πάνω στο δέρμα. Τέλος, περιορίστε τις βραδινές κινήσεις πάνω από το κεφάλι που επιβαρύνουν τον ώμο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ειδικά όταν ο πόνος οφείλεται σε φλεγμονή και δεν είναι χρόνιος, η συντηρητική αντιμετώπιση δουλεύει καλά. Περιλαμβάνει ξεκούραση και προσαρμογή των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τον ώμο, παγοθεραπεία ή θερμοθεραπεία ανάλογα με το αν κυριαρχεί η φλεγμονή ή η δυσκαμψία, αντιφλεγμονώδη φάρμακα πάντα μετά από σύσταση του γιατρού, καθώς και φυσικοθεραπεία με στοχευμένες ασκήσεις κινητικότητας και ενδυνάμωσης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, και εφόσον το κρίνει ο γιατρός, μπορεί να προταθούν εγχύσεις ή βιολογικές θεραπείες, όπως το PRP. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τη σωστή διάγνωση, γι’ αυτό, όταν ο πόνος επιμένει, η εκτίμηση από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό είναι το πιο σημαντικό βήμα.

Ο νυχτερινός πόνος στον ώμο δεν χρειάζεται πάντα εξειδικευμένη εκτίμηση, ορισμένα όμως σημάδια δείχνουν ότι δεν πρέπει να το αναβάλετε:

• Πόνος που σας ξυπνά τη νύχτα και επιμένει πάνω από 2 έως 3 εβδομάδες ή χειροτερεύει.
• Αδυναμία, απώλεια κίνησης ή αίσθημα αστάθειας στον ώμο.
• Πόνος που εμφανίστηκε μετά από πτώση ή τραυματισμό.
• Έντονο πρήξιμο, ερυθρότητα, θερμότητα ή πυρετός, που μπορεί να σημαίνουν φλεγμονή ή λοίμωξη.
• Συνεχής πόνος που δεν έχει σχέση με την κίνηση ή τη στάση και δεν υποχωρεί, ειδικά αν συνοδεύεται από γενικότερα συμπτώματα.

Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες για μια απλή, συντηρητική αντιμετώπιση και προλαμβάνει την εξέλιξη της βλάβης.

Ο ορθοπαιδικός παίρνει αρχικά ένα λεπτομερές ιστορικό και κάνει κλινική εξέταση, με δοκιμασίες για το εύρος κίνησης και τη δύναμη του ώμου. Για τη σωστή διάγνωση συχνά χρειάζονται και απεικονιστικές εξετάσεις, όπως απλή ακτινογραφία, υπέρηχος ή μαγνητική τομογραφία, ανάλογα με την πιθανή αιτία.

Η θεραπεία προσαρμόζεται στην αιτία που προκαλεί τον πόνο. Οι καταστάσεις που οφείλονται σε φλεγμονή συνήθως ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή. Όταν υπάρχει ρήξη τενόντων ή όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν αποδίδει, μπορεί να χρειαστεί αρθροσκόπηση ώμου, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που διορθώνει τη βλάβη και ανακουφίζει τον πόνο. Σε βαριά αρθρίτιδα του ώμου, η αρθροπλαστική αποκαθιστά την κίνηση και τη δύναμη. Σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι η σωστή διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία για μόνιμη ανακούφιση.