Η ρήξη μηνίσκου είναι μία από τις πιο συχνές κακώσεις του γόνατος και, ειδικά στα νεαρά άτομα, η πιο συνηθισμένη μορφή αθλητικής κάκωσης. Προκαλείται συνήθως όταν το πόδι «κολλάει» στο έδαφος και το σώμα στρίβει απότομα, κατά τη διάρκεια κάποιας αθλητικής δραστηριότητας.
Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η ρήξη μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς συγκεκριμένο τραυματισμό, λόγω εκφύλισης του μηνίσκου και απώλειας της ελαστικότητάς του με την ηλικία και τη χρήση.
Η ρήξη μηνίσκου συχνά δεν είναι η μόνη βλάβη στο γόνατο. Μπορεί να συνοδεύεται από ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου ή του έσω πλάγιου συνδέσμου, γι’ αυτό πριν αποφασιστεί η θεραπεία χρειάζεται εκτίμηση ολόκληρου του γόνατος.
Ο μηνίσκος είναι για την άρθρωση του γόνατος ό,τι η ανάρτηση για το αυτοκίνητο! Η βασική του λειτουργία είναι να απορροφά τους κραδασμούς που δέχεται η άρθρωση και να μοιράζει ομαλά και ισομερώς τα φορτία του σώματος σε όλη την επιφάνεια του γόνατος.
Γι’ αυτό, η λειτουργία του μηνίσκου παίζει καταλυτικό ρόλο στο να διατηρείται η άρθρωση υγιής.
Σε κάθε γόνατο, υπάρχουν ο έσω κι ο έξω μηνίσκος. Αμφότεροι έχουν σχήμα μισοφέγγαρου (σχήμα C), βρίσκονται ανάμεσα στον μηρό και την κνήμη, αποτελούνται από ινοχόνδρινο ιστό και είναι αρκετά ελαστικοί.
Μιλήστε μαζί μας για μια εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση και λύσεις.
Τα συμπτώματα που υποδηλώνουν ρήξη μηνίσκου είναι συγκεκριμένα και αφορούν κυρίως σε πόνο και οίδημα.
Ειδικότερα, οι ασθενείς συνήθως παραπονούνται για οξύ πόνο κατά τη βάδιση, ιδιαίτερα κατά την αλλαγή κατεύθυνσης, πόνο μετά από βαθύ κάθισμα και οίδημα (πρήξιμο) του γόνατος λόγω παρουσίας υγρού στην άρθρωση.
Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με το πώς προκλήθηκε η ρήξη. Μετά από τραυματισμό ο πόνος είναι έντονος, το γόνατο πρήζεται μέσα σε λίγες ώρες και συχνά δεν λυγίζει ή δεν τεντώνει πλήρως. Στην εκφυλιστική ρήξη ο πόνος ξεκινά σταδιακά, το πρήξιμο είναι ήπιο και η ενόχληση εμφανίζεται σε συγκεκριμένες κινήσεις, όπως στο κάθισμα ή στις σκάλες. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν επίσης δυσκαμψία ή την αίσθηση ότι το γόνατο «φεύγει».
Μερικές φορές, μπορεί να «κλειδώνει» το γόνατο και να είναι αδύνατη οποιαδήποτε κίνηση της άρθρωσης, κατάσταση που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.
Οι ρήξεις μηνίσκου δεν είναι όλες ίδιες. Η αιτία, η θέση και το σχήμα της ρήξης καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό αν θα αντιμετωπιστεί συντηρητικά ή χειρουργικά.
Η τραυματική ρήξη αφορά κυρίως νέους ή μέσης ηλικίας ασθενείς, συχνά αθλούμενους, και προκαλείται από συγκεκριμένο τραυματισμό. Ο ιστός του μηνίσκου είναι υγιής και έχει καλή ικανότητα επούλωσης, ειδικά όταν η ρήξη διαγνωστεί έγκαιρα. Η εκφυλιστική ρήξη αφορά συνήθως ασθενείς άνω των 40 ετών, εμφανίζεται σταδιακά χωρίς συγκεκριμένο τραυματισμό, συχνά συνυπάρχει με αρθρίτιδα και αντιμετωπίζεται κυρίως συντηρητικά.
Η ρήξη μπορεί να αφορά τον έσω ή τον έξω μηνίσκο. Σε ασθενείς με ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, ο έσω μηνίσκος τραυματίζεται συχνότερα, συχνά στο οπίσθιο κέρας του. Σημασία έχει και το σημείο της ρήξης μέσα στον μηνίσκο: η περιφέρειά του («κόκκινη ζώνη») αιματώνεται και μπορεί να επουλωθεί, ενώ το εσωτερικό τμήμα («λευκή ζώνη») δεν αιματώνεται και δεν επουλώνεται από μόνο του.
Ως προς το σχήμα, μια επιμήκης ρήξη αποκαθίσταται ευκολότερα από μια ακτινωτή ή σύνθετη. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται η ρήξη τύπου «λαβής κάδου», μια μεγάλη επιμήκης ρήξη που μετατοπίζεται μέσα στην άρθρωση, και η ρήξη της ρίζας του μηνίσκου, που αν αμεληθεί οδηγεί γρήγορα σε αρθρίτιδα.
Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό. Ένα συγκεκριμένο συμβάν, όπως μια στροφή ή μια πτώση με άμεσο πόνο και πρήξιμο, παραπέμπει σε τραυματική ρήξη, ενώ ο πόνος που εμφανίζεται σταδιακά, ειδικά μετά τα 40, σε εκφυλιστική.
Στην κλινική εξέταση ο ορθοπαιδικός ελέγχει αν υπάρχει ευαισθησία στη γραμμή της άρθρωσης και κάνει ειδικές δοκιμασίες, όπως τα τεστ McMurray, Apley και Thessaly. Πόνος ή χαρακτηριστικό «κλικ» κατά τους χειρισμούς ενισχύει την υποψία ρήξης.
Επειδή οι μηνίσκοι δεν αποτελούν οστό αλλά μαλακό ιστό, δεν απεικονίζονται στις απλές ακτινογραφίες. Η ακτινογραφία ζητείται για να αποκλειστούν κατάγματα ή άλλες αιτίες πόνου από τα οστά. Η επιβεβαίωση γίνεται με μαγνητική τομογραφία, που δείχνει τη θέση, το μέγεθος και τον τύπο της ρήξης, καθώς και τυχόν βλάβες στον χόνδρο ή στους χιαστούς συνδέσμους.
Σε ασθενείς που δεν μπορούν να κάνουν μαγνητική τομογραφία, για παράδειγμα λόγω βηματοδότη ή κλειστοφοβίας, η nano αρθροσκόπηση επιτρέπει τη διάγνωση μέσα από μια οπή στο μέγεθος βελόνας.
Δεν χρειάζεται κάθε ρήξη μηνίσκου χειρουργείο. Η απόφαση εξαρτάται από την έκταση, τη θέση, το σχήμα και την αιτία της ρήξης, από την ηλικία και τη δραστηριότητα του ασθενούς και από το αν το γόνατο «κλειδώνει».
Στις περισσότερες ρήξεις προτείνεται πρώτα ένα διάστημα συντηρητικής αντιμετώπισης, με σχετική ξεκούραση, πάγο, αντιφλεγμονώδη για σύντομη ανακούφιση και φυσικοθεραπεία με έμφαση στην ενδυνάμωση του τετρακέφαλου και των οπίσθιων μηριαίων μυών. Μικρές ρήξεις, κάτω των 5 χιλιοστών, έχουν καλή πιθανότητα να επουλωθούν μόνες τους, ειδικά σε νέους ασθενείς. Στις εκφυλιστικές ρήξεις χωρίς «κλείδωμα», η συντηρητική αγωγή είναι συνήθως η πρώτη επιλογή για τουλάχιστον 3 μήνες, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προστεθεί θεραπεία PRP.
Η χειρουργική αντιμετώπιση προτείνεται όταν η συντηρητική αγωγή δεν φέρει βελτίωση ή όταν υπάρχει κάποια από τις παρακάτω ενδείξεις:
Δείτε αναλυτικά πότε η ρήξη μηνίσκου χρειάζεται χειρουργείο και πότε όχι, με τα δεδομένα των μεγάλων κλινικών μελετών.
Η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται με αρθροσκόπηση γόνατος, μέσα από δύο τομές του δέρματος, μήκους ενός περίπου εκατοστού η καθεμία. Από τη μία τομή, ο χειρουργός τοποθετεί μια ειδική κάμερα (το αρθροσκόπιο), με την οποία εξετάζει τι συμβαίνει μέσα στην άρθρωση. Από τη δεύτερη τοποθετεί ειδικά μικροσκοπικά εργαλεία για τη συρραφή ή τη μερική αφαίρεση του μηνίσκου.
Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 30 έως 60 λεπτά και ο ασθενής φεύγει από το νοσοκομείο την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Διαβάστε επίσης πότε γίνεται η επέμβαση ρήξης μηνίσκου.
Κατά την αρθροσκόπηση είτε αφαιρείται μόνο το κατεστραμμένο κομμάτι του μηνίσκου (μερική μηνισκεκτομή) είτε γίνεται συρραφή και διάσωση του μηνίσκου. Όπου είναι εφικτό, προτιμάται η συρραφή, γιατί με τη διατήρηση του μηνίσκου μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας με την πάροδο του χρόνου. Η μηνισκεκτομή επιλέγεται όταν η συρραφή δεν είναι εφικτή.
Η συρραφή έχει τις καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας σε νέους ασθενείς με πρόσφατες ρήξεις στην περιφέρεια του μηνίσκου, στη ζώνη που αιματώνεται και μπορεί να επουλωθεί (red zone). Η επιτυχία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του χειρουργού. Δείτε πότε ενδείκνυται η συρραφή μηνίσκου και ποια τα ποσοστά επιτυχίας.
Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται από το αν η ρήξη αντιμετωπίστηκε συντηρητικά ή χειρουργικά, από το είδος της επέμβασης και από την ηλικία και τη δραστηριότητα του ασθενούς.
Με συντηρητική αγωγή, χρειάζονται συνήθως τουλάχιστον 3 μήνες συνεπούς φυσικοθεραπείας για να φανεί το πραγματικό αποτέλεσμα.
Μετά από μερική μηνισκεκτομή, ο ασθενής περπατά σχεδόν αμέσως και επιστρέφει στις καθημερινές του δραστηριότητες σε 1 έως 2 εβδομάδες. Η αρχική αποκατάσταση ολοκληρώνεται συνήθως σε 4 έως 6 εβδομάδες.
Μετά από συρραφή, η αποκατάσταση είναι πιο προσεκτική, γιατί ο μηνίσκος χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί. Ο ασθενής χρησιμοποιεί πατερίτσες για μερικές εβδομάδες και αποφεύγει την πλήρη φόρτιση για 4 έως 6 εβδομάδες. Οι καθημερινές δραστηριότητες επανέρχονται συνήθως σε 6 έως 8 εβδομάδες και η επιστροφή στον αθλητισμό σε 4 έως 6 μήνες.
Σε κάθε περίπτωση, η φυσικοθεραπεία είναι μέρος της θεραπείας και όχι προαιρετική: περιλαμβάνει έλεγχο του πόνου και του πρηξίματος, σταδιακή ανάκτηση της κίνησης, ενδυνάμωση του τετρακέφαλου και των οπίσθιων μηριαίων μυών και ασκήσεις ισορροπίας. Δείτε τις ασκήσεις αποκατάστασης για τη ρήξη μηνίσκου. Η πρόωρη επιστροφή σε έντονη δραστηριότητα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο το αποτέλεσμα, γι’ αυτό ο χρόνος καθορίζεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό.
Ο Δρ. Βασίλειος Σακελλαρίου, ορθοπαιδικός χειρουργός με εκπαίδευση στο Hospital for Special Surgery της Νέας Υόρκης και στη Mayo Clinic, αξιολογεί κάθε ρήξη μηνίσκου με κλινική εξέταση και απεικονιστικό έλεγχο και προτείνει συντηρητική ή αρθροσκοπική αντιμετώπιση, με στόχο τη διατήρηση του μηνίσκου όπου είναι εφικτό.
Οι πληροφορίες της σελίδας έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση.
Συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας άμεσα.
Σε κάθε ρήξη μηνίσκου, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις μεγάλης ρήξης που συνίσταται απευθείας χειρουργείο, συστήνεται ένα μικρό διάστημα συντηρητικής αποκατάστασης με ειδικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ασθενής ολοκληρώνει τη συντηρητική θεραπεία χωρίς βελτίωση. Τότε συνίσταται η χειρουργική αντιμετώπιση.
Η συρραφή του μηνίσκου προτιμάται από τη μερική αφαίρεση (μηνισκεκτομή), στις περιπτώσεις που αυτό είναι εφικτό, καθώς η παρουσία και η λειτουργία των μηνίσκων είναι πολύ μεγάλης σημασίας για το γόνατο.
Κυρίως τέσσερις είναι οι παράγοντες κρίνουν αν κάποιος ασθενής θα υποβληθεί σε χειρουργείο για αποκατάσταση ρήξης μηνίσκου: η έκταση, η θέση, το είδος και η αιτία της ρήξης. Ειδικότερα:
Σύμφωνα με κλινικές μελέτες, γόνατα τα οποία στο παρελθόν υποβλήθηκαν –κυρίως- σε ολική αφαίρεση των μηνίσκων ανέπτυξαν οστεοαρθρίτιδα.
Μετά την αρθροσκοπική αποκατάσταση των ρήξεων του μηνίσκου, ο ασθενής δε χρειάζεται να παραμείνει στο νοσοκομείο για νοσηλεία και ξεκινά να βαδίζει, εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης του γόνατος.
Επομένως, η συρραφή του μηνίσκου επιτρέπει την επιστροφή του ασθενούς σε ένα ενεργητικό τρόπο ζωής, με περιορισμένο κίνδυνο στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας αργότερα στη ζωή του.
Ως επέμβαση, η συρραφή του μηνίσκου θεωρείται αρκετά ασφαλής. Ωστόσο, η επιτυχία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του χειρουργού. Η συρραφή του μηνίσκου απαιτεί εξαιρετική γνώση της ανατομίας της περιοχής και μεγάλη εξοικείωση με την αρθροσκοπική χειρουργική και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται. Γι’ αυτό και η πραγματοποίησή της προϋποθέτει ο χειρουργός να έχει υψηλή εξειδίκευση και σημαντική εμπειρία.
Αν έχετε υποστεί ρήξη μηνίσκου, όσο καθυστερείτε την αντιμετώπισή της τόσο θα επιδεινώνεται το πρόβλημα. Ο πόνος στο γόνατο θα εντείνεται και θα σας εμποδίζει στην εκτέλεση των καθημερινών σας δραστηριοτήτων, ενώ παράλληλα θα κινδυνεύετε να προκαλέσετε ακόμα μεγαλύτερη ζημιά στο μηνίσκο σας.
Το κόστος της επέμβασης προσαρμόζεται ανάλογα με την περιπλοκότητα της κατάστασης. Για να μάθετε περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον ιατρό και κλείστε ραντεβού.
Η ρήξη μηνίσκου είναι μία από τις πιο συχνές κακώσεις του γόνατος. Στις ασκήσεις αποκατάστασης του γονάτου, συμπεριλαμβάνονται οι ισομετρικές ασκήσεις τετρακέφαλου, οι κάμψεις και εκτάσεις γονάτου, οι διατάσεις καμπτήρων του γονάτου, τα βαθιά καθίσματα κ.α.. Πάντα σε συνεννόηση με τον ορθοπεδικό και τον φυσικοθεραπευτή θα προχωρήσετε σε αυτές τις οδηγίες.
Τη ρήξη μηνίσκου στην Αθήνα αντιμετωπίζει ο Δρ. Βασίλειος Σακελλαρίου στην Athens Orthopedic Experts, με συντηρητική αγωγή ή αρθροσκοπική επέμβαση ανάλογα με τον τύπο και τη θέση της ρήξης. Στόχος είναι η διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερου υγιούς μηνίσκου.
Πολλές ρήξεις μηνίσκου αντιμετωπίζονται συντηρητικά με φυσικοθεραπεία και τροποποίηση δραστηριοτήτων. Η αρθροσκόπηση προτείνεται σε ρήξεις που προκαλούν κλείδωμα, επίμονο πόνο ή αστάθεια. Ο Δρ. Βασίλειος Σακελλαρίου αξιολογεί εξατομικευμένα ποια οδός ενδείκνυται για κάθε ασθενή.
Στις περισσότερες μικρές ή σταθερές ρήξεις το περπάτημα σε επίπεδο έδαφος είναι εφικτό, με ήπια ενόχληση. Όταν όμως το γόνατο «κλειδώνει», δεν τεντώνει πλήρως ή δίνει την αίσθηση ότι «φεύγει», η φόρτιση πρέπει να περιοριστεί και χρειάζεται εκτίμηση από ορθοπαιδικό.
Μέχρι την εξέταση, αποφεύγετε τις στροφικές κινήσεις με το πέλμα σταθερό στο έδαφος, τα βαθιά καθίσματα, το γονάτισμα και το ανώμαλο έδαφος. Η τελική απόφαση για το πόση βάδιση επιτρέπεται λαμβάνεται μετά την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο, ανάλογα με τον τύπο και τη θέση της ρήξης. Σε ρήξεις που αντιμετωπίζονται με αρθροσκόπηση γόνατος, το πρόγραμμα φόρτισης μετά την επέμβαση διαφέρει ανάλογα με το αν έγινε συρραφή ή μερική αφαίρεση του μηνίσκου.
Η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό και σε ειδικές κλινικές δοκιμασίες: ψηλάφηση για ευαισθησία στη γραμμή της άρθρωσης και τα τεστ McMurray, Apley και Thessaly. Θετικό εύρημα είναι ο πόνος ή το χαρακτηριστικό «κλικ» κατά τους χειρισμούς.
Η επιβεβαίωση γίνεται με μαγνητική τομογραφία, που δείχνει τη θέση, το μέγεθος και τον τύπο της ρήξης, καθώς και τυχόν συνοδές βλάβες στον χόνδρο ή στους χιαστούς συνδέσμους. Η απλή ακτινογραφία δεν απεικονίζει τον μηνίσκο και ζητείται για να αποκλειστούν κατάγματα ή άλλες οστικές αιτίες του πόνου. Ο συνδυασμός κλινικής εξέτασης και απεικόνισης καθορίζει αν η αντιμετώπιση θα είναι συντηρητική ή χειρουργική.
