Κύστη Baker

Η κύστη Baker διαγνώσθηκε πρώτη φορά από τον Baker το 1877. Αναφέρεται στην ύπαρξη κυστών αρθρικού υγρού (ορογόνο κύστης) στην ιγνυακή χώρα, στο πίσω μέρος του γονάτου και οι οποίες έλαβαν το όνομά του.

Η εμφάνιση των ιγνυακών κυστών είναι συχνότερη στις ηλικίες των 4-7 ετών και των 35-70 ετών. Η εμφάνισή της σε νεαρές ηλικίες δεν συνδυάζεται με αρθροπάθεια ή τραύμα. Αντίθετα, η εμφάνιση κύστης του Baker σε μεγαλύτερη ηλικία συνδυάζεται με αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού στα νοσήματα: οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, τραυματισμό του γόνατος και ειδικότερα ρήξη μηνίσκου και βλάβη του χόνδρου.

Η διάγνωση για κύστη Baker γίνεται μέσω του υπερηχογραφήματος Doppler. Είναι σημαντικό στη διάγνωση της κύστης του Baker από την εν τω βάθει θρομβοφλεβίτιδα. Πρώτα πρέπει να αποκλειστεί η ύπαρξη θρομβοφλεβίτιδας και έπειτα να ελεγχθεί η παρουσία ή μη της κύστης του Baker.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Αρκετές κύστεις Baker δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και εντοπίζονται τυχαία, κατά την κλινική εξέταση ή σε μαγνητική τομογραφία που έγινε για άλλο λόγο. Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, αυτά περιλαμβάνουν:

• αίσθημα πληρότητας ή ψηλαφητό εξόγκωμα πίσω από το γόνατο
• πόνο στο γόνατο
• δυσκαμψία ή τάση στην πίσω επιφάνεια της άρθρωσης
• οίδημα στο γόνατο και στην κνήμη

Χαρακτηριστικά, η κύστη γίνεται σκληρότερη όταν το γόνατο εκτείνεται πλήρως και μαλακώνει όταν κάμπτεται. Σε μεγάλες κύστεις μπορεί να επηρεαστεί η φλεβική ροή στο σκέλος, με πόνο, οίδημα ή αδυναμία, ενώ σπάνια η κύστη μπορεί να ραγεί.

Πώς αντιμετωπίζεται η κύστη Baker;

Η αντιμετώπιση ξεκινά πάντα συντηρητικά, και αρκετές κύστεις υποχωρούν χωρίς καμία παρέμβαση. Οι συντηρητικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Παρακολούθηση, ώστε να διαπιστωθεί αν η κύστη μεγαλώνει ή προκαλεί ενοχλήματα
• Τροποποίηση δραστηριοτήτων, με αποφυγή δραστηριοτήτων υψηλής κρούσης που επιβαρύνουν το γόνατο
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, για τη μείωση του πόνου και του οιδήματος
• Έγχυση κορτικοστεροειδούς στην άρθρωση, για τον περιορισμό της φλεγμονής
• Παρακέντηση και αναρρόφηση του υγρού, που συχνά γίνεται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση

Η χειρουργική αντιμετώπιση χρειάζεται σπάνια. Εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή ή όταν η κύστη επανεμφανίζεται μετά από επανειλημμένες παρακεντήσεις. Με αρθροσκόπηση αντιμετωπίζεται η ενδοαρθρική βλάβη που γέννησε την κύστη, ενώ η ίδια η κύστη μπορεί να αποσυμπιεστεί με διάνοιξη της βαλβίδας που την συνδέει με την άρθρωση. Σε μεγάλες κύστεις που πιέζουν αγγεία ή νεύρα, μπορεί να απαιτηθεί ανοιχτή αφαίρεση.

Γιατί υποτροπιάζει η κύστη Baker;

Η κύστη επικοινωνεί με την άρθρωση μέσω μιας βαλβίδας μονής κατεύθυνσης: όταν το γόνατο παράγει περίσσεια αρθρικού υγρού, αυτό περνά προς τα πίσω και εγκλωβίζεται. Γι’ αυτόν τον λόγο, αν δεν διορθωθεί η υποκείμενη αιτία – ρήξη μηνίσκου, βλάβη του αρθρικού χόνδρου ή αρθρίτιδα του γόνατος – η κύστη έχει σημαντική πιθανότητα να επανεμφανιστεί. Η υποτροπή είναι συχνότερη σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε εκφυλιστικές βλάβες, και σπανιότερη σε νεότερους ασθενείς. Για τον λόγο αυτό, η θεραπεία στοχεύει στην αιτία και όχι μόνο στην ίδια την κύστη.

Αποκατάσταση

Μετά από παρακέντηση ή αρθροσκοπική επέμβαση, η βάδιση επιτρέπεται συνήθως αμέσως, με αποφυγή έντονης δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να συστηθεί νάρθηκας για μερικές εβδομάδες, ενώ η φυσικοθεραπεία βοηθά στην ανάκτηση του εύρους κίνησης και στην ενδυνάμωση των μυών γύρω από το γόνατο. Η επιστροφή σε πλήρη δραστηριότητα τοποθετείται συνήθως στις 4 έως 6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο, ανάλογα με το αν αντιμετωπίστηκε ταυτόχρονα και η υποκείμενη βλάβη της άρθρωσης.

Οι πληροφορίες για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση βασίζονται στις κατευθύνσεις της American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo) και στη διεθνή βιβλιογραφία.