Τρίξιμο, κρακ και μάγκωμα στο γόνατο: πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Το τρίξιμο των αρθρώσεων ονομάζεται κριγμός. Οι ήχοι μπορεί να δημιουργούνται από διαφορετικούς μηχανισμούς. Μεταξύ αυτών είναι μικρές φυσαλίδες αερίων μέσα στο αρθρικό υγρό, το παχύρρευστο υγρό που λιπαίνει την άρθρωση, καθώς και τένοντες ή σύνδεσμοι που, καθώς κινούνται, γλιστρούν πάνω από τα οστά.

Και τα δύο μπορεί να συμβαίνουν και σε απολύτως υγιή γόνατα. Γι’ αυτό ο ήχος από μόνος του δεν σημαίνει ότι κάτι έχει πάθει η άρθρωση, ούτε ότι «φθείρεται» κάθε φορά που τρίζει.

Όταν το γόνατο κάνει «κρακ» ή τρίζει και δεν υπάρχει τίποτε άλλο, συνήθως δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι. Ένας ήχος που δεν πονάει είναι συνήθως φυσιολογικός. Αυτό ισχύει και όταν:

• ακούγεται όταν σηκώνεστε από την καρέκλα ή όταν σταυρώνετε και ξεσταυρώνετε τα πόδια
• ακούγεται στη σκάλα ή στο βαθύ κάθισμα, αλλά χωρίς πόνο
• ακούγεται και στα δύο γόνατα και υπάρχει εδώ και χρόνια, χωρίς να αλλάζει

Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως δεν χρειάζεται ούτε εξέταση ούτε θεραπεία, και σίγουρα δεν χρειάζεται να σταματήσετε να κινείστε. Η άσκηση είναι ασφαλής για το γόνατο.

Ο ίδιος ήχος αλλάζει νόημα όταν συνοδεύεται από κάτι άλλο. Δώστε σημασία αν μαζί με το τρίξιμο ή το «κρακ» υπάρχει:

• πόνος τη στιγμή που ακούγεται ο ήχος
• πρήξιμο στο γόνατο, επίμονο ή που εμφανίζεται μετά την κίνηση
• μάγκωμα ή κλείδωμα, δηλαδή η αίσθηση ότι κάτι σφηνώνει και εμποδίζει την κίνηση
• αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει» ή σας προδίδει όταν πατάτε
• ένας δυνατός ήχος τη στιγμή ενός τραυματισμού, με πόνο και πρήξιμο αμέσως μετά

Αν το γόνατο πρήζεται μετά από κίνηση ή άσκηση, δείτε τι μπορεί να σημαίνει το οίδημα στο γόνατο.

Το μάγκωμα στο γόνατο είναι το σύμπτωμα που ξεχωρίζει από όλα τα υπόλοιπα. Είναι η αίσθηση ότι κάτι πιάνεται μέσα στην άρθρωση για μια στιγμή και μετά ελευθερώνεται. Όταν το γόνατο μπλοκάρει μηχανικά και δεν τεντώνει ή δεν λυγίζει τελείως, πρόκειται για κλείδωμα.

Αυτά συνήθως δεν προκαλούνται από τις αθώες φυσαλίδες που δημιουργούν ήχους στην άρθρωση. Μπορεί να σημαίνουν ότι κάτι μέσα στην άρθρωση παρεμβάλλεται στην κίνηση. Οι συχνότερες αιτίες είναι:

1. 1

   Ρήξη μηνίσκου. Το κλασικό σενάριο. Σε ορισμένες ρήξεις, ένα τμήμα του μηνίσκου που έχει σκιστεί μπορεί να μετατοπιστεί ανάμεσα στις αρθρικές επιφάνειες. Το μάγκωμα χειροτερεύει στο περπάτημα και στο βαθύ κάθισμα, ενώ συχνά υπάρχει πόνος όταν βγαίνετε από το αυτοκίνητο ή σηκώνεστε από τον καναπέ, πρήξιμο και η αίσθηση ότι το γόνατο δεν πατάει σταθερά. Αναλυτικά στη σελίδα για τη ρήξη μηνίσκου.

2. 2

   Ελεύθερα σωμάτια. Μικρά κομμάτια χόνδρου ή οστού που έχουν αποκολληθεί και κυκλοφορούν μέσα στην άρθρωση. Προκαλούν «κρακ» από το εσωτερικό του γόνατος και μπλοκάρισμα που πονάει, συνήθως στο περπάτημα, σαν κάτι να εμποδίζει το γόνατο να τεντώσει ή να λυγίσει.

3. 3

   Σύνδρομο πτυχής. Μια πτυχή του υμένα που επενδύει την άρθρωση ερεθίζεται και πιάνεται κατά την κίνηση. Προκαλεί ήχο και μάγκωμα που πονάει στην εσωτερική πλευρά της επιγονατίδας, με ευαισθησία λίγο πιο πάνω από την άρθρωση.

Και οι τρεις χρειάζονται εκτίμηση από ορθοπαιδικό. Το πραγματικό κλείδωμα- ιδιαίτερα όταν το γόνατο δεν μπορεί να τεντώσει ή να λυγίσει πλήρως- είναι από τα συμπτώματα του γόνατος που μπορεί να οδηγήσουν σε αρθροσκόπηση, όταν υπάρχει μετατοπισμένη ρήξη μηνίσκου ή άλλο μηχανικό εμπόδιο στην κίνηση.

Οστεοαρθρίτιδα

Δίνει τρίξιμο ή αίσθηση τριβής κατά την κίνηση, μαζί με πιάσιμο και δυσκαμψία που χειροτερεύουν συνήθως το πρωί ή αφού μείνετε ώρα καθιστοί. Μπορεί να υπάρχει και αίσθημα αδυναμίας όταν στέκεστε ή περπατάτε. Περισσότερα στη σελίδα για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος.

Προβλήματα της επιγονατίδας

Πόνος μπροστά στο γόνατο μαζί με τριξίματα όταν ανεβαίνετε σκάλες ή σηκώνεστε από την καρέκλα είναι τυπική εικόνα του επιγονατιδομηριαίου συνδρόμου. Όταν ο χόνδρος πίσω από την επιγονατίδα έχει μαλακώσει, πρόκειται για χονδρομαλάκυνση, δηλαδή μορφή χονδροπάθειας.

Σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας

Δίνει έναν ήχο σαν κλακ στην εξωτερική πλευρά του γόνατος, με πόνο που χειροτερεύει στο τρέξιμο και στο ποδήλατο. Αναλυτικά στο σύνδρομο της λαγονοκνημιαίας ταινίας.

Κακώσεις συνδέσμων και τενόντων

Εδώ μπορεί να υπάρχει ένας μοναδικός, δυνατός κρότος τη στιγμή του τραυματισμού, που ακολουθείται από πόνο, πρήξιμο και αίσθηση ότι το γόνατο δεν σας κρατά. Χρειάζεται άμεση εκτίμηση.

Μετά από αρθροπλαστική γόνατος

Ένας υπόκωφος ήχος στο περπάτημα μετά από αρθροπλαστική δεν είναι ασυνήθιστος και συχνά δεν σημαίνει τίποτα. Οφείλεται στα μεταλλικά και πλαστικά μέρη του εμφυτεύματος, που έρχονται σε επαφή καθώς το γόνατο λυγίζει και τεντώνει.

Ήχος ή σφίξιμο πίσω από το γόνατο, ιδίως με διόγκωση, μπορεί να σχετίζεται με κύστη Baker.

Κλείστε ραντεβού αν ο ήχος συνοδεύεται από πόνο ή πρήξιμο που δεν περνά, ή αν το γόνατο μαγκώνει, κλειδώνει ή σας προδίδει όταν πατάτε.

Χρειάζεστε εκτίμηση χωρίς καθυστέρηση αν:

• ακούσατε δυνατό κρότο τη στιγμή ενός τραυματισμού και το γόνατο υποχώρησε
• ο πόνος ή το πρήξιμο είναι έντονα
• δεν μπορείτε να κινήσετε το γόνατο ή να πατήσετε στο πόδι
• το γόνατο έχει κλειδώσει και δεν τεντώνει

Η εξέταση μετράει περισσότερο από τον ήχο. Ο ορθοπαιδικός θα σας ρωτήσει πότε ακούγεται, αν πονάει, αν προηγήθηκε τραυματισμός και αν το γόνατο μπλοκάρει. Στη συνέχεια θα ελέγξει την κίνηση της επιγονατίδας, την ευαισθησία στη γραμμή της άρθρωσης, τη σταθερότητα του γόνατος και τη δύναμη των μυών, και συχνά θα ακουμπήσει το χέρι του πάνω στο γόνατο ενώ το λυγίζετε, για να νιώσει τον κριγμό.

Ακτινογραφία ή μαγνητική ζητούνται ανάλογα με την περίπτωση, όχι επειδή το γόνατο κάνει θόρυβο. Η μαγνητική χρειάζεται όταν το ιστορικό και η κλινική εξέταση δημιουργούν υποψία βλάβης σε δομές όπως ο μηνίσκος ή ο χόνδρος. Όταν υπάρχει υποψία οξείας ρήξης μηνίσκου, η μαγνητική τομογραφία είναι η προτιμώμενη απεικονιστική εξέταση.

1. 1

   Μη σταματήσετε να κινείστε. Η άσκηση είναι ασφαλής για το γόνατο και ο ήχος δεν είναι λόγος να την αποφύγετε. Το στατικό ποδήλατο και το κολύμπι κουράζουν λιγότερο την άρθρωση.

2. 2

   Δυναμώστε τον τετρακέφαλο και τους μυς του ισχίου. Βοηθούν στον έλεγχο της κίνησης της επιγονατίδας και στη λειτουργία του γόνατος. Στην οστεοαρθρίτιδα η άσκηση είναι η βάση της θεραπείας.

3. 3

   Αν έχετε περιττά κιλά, η διατηρήσιμη απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει, ιδιαίτερα όταν υπάρχει οστεοαρθρίτιδα.

4. 4

   Μην πιέζετε επίτηδες το γόνατο για να «κάνει κρακ».

5. 5

   Αν υπάρχει πόνος μαζί με τον ήχο, μην τον αγνοείτε. Δεν θεραπεύεται ο ήχος, αλλά η αιτία του.